Een wijk met wortels en ruimte om te groeien
De Swetten,
thuis in Drachten.
Een groene wijk met een verhaal dat begint bij oude wegen en watergrenzen, en verdergaat met arbeiderswoningen, Philips en generaties bewoners die hier hun thuis vonden.
Ontdek het verhaalDe inwonercijfers en oppervlakte volgen de officiële wijkindeling van De Swetten. Cijfers veranderen; de inwonerstand is voor 2026. Bekijk de onderliggende cijfers ↗
Van grensgebied naar woonwijk
Een wijk die met Drachten meegroeide
De naam Swette verwijst naar een grens of scheiding. De gronden aan de westkant van de oude kern vormden ooit de rand van Drachten. De Oude Weg, een van de oudste routes van de plaats, volgt de hogere en drogere zandrug. Op die rug ontstonden de eerste linten van bebouwing; het lagere land eromheen werd gebruikt voor landbouw en kende van oudsher waterlopen.
Na de Tweede Wereldoorlog veranderde dit landschap snel. Drachten groeide en had woningen nodig voor de nieuwe bewoners die op de industrie afkwamen. Vanaf de jaren vijftig en zestig werd De Swetten gebouwd, met bijdragen van woningcorporaties en het woonbedrijf van Philips. De wijk kreeg woningen, scholen en voorzieningen voor de mensen die hier kwamen werken en leven.
De Swetten is niet in één keer ontstaan. Oude routes, nieuwe huizen en groene plekken vertellen samen het verhaal van de wijk.
Een buurt in bewegingDe straatnamen bewaren ook iets van die geschiedenis: oude plaatselijke namen, ambachten en water komen erin terug. Zo ligt het verleden niet alleen in archieven; het staat gewoon op de borden langs de weg. De naam van de wijk zelf herinnert aan het landschap waaruit zij groeide.
Een korte tijdlijn
Van oude route tot nieuw wijkhart
De Oude Weg
De Oude Weg was een belangrijke uitgaande route van Drachten. Waar de hogere zandrug ruimte bood om te wonen, lagen lagerop water en veengrond.
Philips begint in Drachten
De productie van scheerapparaten begint. De komst van Philips brengt werkgelegenheid en versnelt de groei van Drachten en de behoefte aan woningen.
De wijk krijgt vorm
Woningen, scholen en buurtvoorzieningen verrijzen. Veel arbeiders en hun gezinnen vestigen zich in De Swetten, ook wel de Philipswijk genoemd.
Thalenpark
Het park wordt ontworpen door tuinarchitect Hein Otto als groen onderdeel van de naoorlogse uitbreiding. In 2018 krijgt het de status van rijksmonument.
Plekken met een verhaal
Kunst, groen en herinneringen
Wie door De Swetten loopt, komt op meer plekken dan alleen thuis en op school. Parken, kunstwerken en gebouwen vertellen hoe de wijk groeide en wat bewoners belangrijk vonden.
Een groen rijksmonument
Thalenpark
Thalenpark is een rustige groene plek midden in de wijk. Het park werd begin jaren zestig aangelegd als onderdeel van de naoorlogse groei van Drachten. Slingerende paden, water en beplanting maken het park tot een plek om even op adem te komen. De naam verwijst naar burgemeester J.L. Thalen. Sinds 2018 is het park erkend als rijksmonument vanwege zijn betekenis als wederopbouwgroen.
Ontworpen door tuinarchitect Hein Otto · aanleg 1958–1963
Een Friese sprong
De Fierljepper
Dit beeld van kunstenaar Hans Mes werd in 1995 in opdracht van Philips gemaakt. De polsstokverspringer springt als het ware over de Noorderhogeweg, van De Swetten naar De Haven: een verwijzing naar de uitbreiding van het bedrijf. In het staal zijn 1.176 meestertekens opgenomen, ontworpen door Philips-medewerkers.
Kunst langs de route
A Roundabout Us
Op de rotonde bij de Noorderhogeweg en Tussendiepen staat een werk van Hans Mes uit 2011, gemaakt voor het 60-jarig bestaan van Philips Consumer Lifestyle. Het verbeeldt het idee ‘Wij maken het verschil’. In de driedimensionale gedachtewolk zijn onder meer het silhouet van uitvinder Alexandre Horowitz, een oog dat vooruitkijkt en drie scheerkoppen te zien.
Werk bracht groei
Philips en de eerste scheerapparaten
Op 13 november 1950 begon Philips in Drachten met de productie van scheerapparaten. De komst van de fabriek zorgde voor werk en trok nieuwe bewoners. De gemeente liet een productiehal bouwen aan de Oliemolenstraat; in de jaren daarna groeide Drachten snel en kwamen er woningen en scholen bij. De eerste Drachtster scheerapparaten hadden één roterende scheerkop en kregen de bijnaam ‘het eitje’. Philips is ook nu nog een belangrijke werkgever in de regio.
!Buurtfoto ontbreekt
Wonen voor nieuwe werknemers
De Philipswoningen
De grote vraag naar personeel betekende ook een grote vraag naar woningen. Philips bouwde daarom zelf woningen in De Swetten en andere Drachtster wijken. Een foto uit 1955 laat de bouw van woningen in De Swetten zien: een tastbare herinnering aan de periode waarin de wijk haar vorm kreeg.
Ondernemen na de oorlog
De Industrieflat
De Industrieflat aan de Oliemolenstraat opende in 1949 als bedrijfsverzamelgebouw. In Smallingerland was toen 12% van de beroepsbevolking werkloos. Het pand bood ruimte aan beginnende bedrijven en was voor die tijd een vernieuwend idee; zelfs de minister van Economische Zaken kwam ervoor naar Drachten. Onder meer matrassenfabriek AKO, kantoormachinefabriek HaDeWe, machinefabriek Sluis, kinderwagenfabriek Nicolai en een meubelfabriek begonnen er.
Muziek en leren
Iduna en Elzer Educatie
Aan de Oliemolenstraat 16 ligt poppodium Iduna, met concerten en andere optredens. Mooi Drachten noemt meer dan 30.000 bezoekers per jaar. Ernaast, op nummer 14, zit Elzer Educatie. Daar kunnen mensen lessen volgen in zang, dans, acteren, drummen, piano en gitaar. Zo is er in de wijk ruimte om zowel van cultuur te genieten als die zelf te maken.
!Buurtfoto ontbreekt
Geloof en ontmoeting
De Fonteinkerk
De kerk De Fontein aan De Kolken is ontworpen door architect J. Bosma en dateert uit 1965. Op de zijgevel zit een kunstwerk van Berend Hendriks, opgebouwd uit geglazuurde bakstenen. De voorstelling toont een hand die vanuit een regenboog een mens zegent. Gebouw en gevelkunst horen bij de naoorlogse architectuur van de wijk.
!Buurtfoto ontbreekt
Samen zingen
Gereformeerd Drachtster Mannenkoor
Het koor werd opgericht in 1964 en telt volgens de beschikbare informatie ongeveer zestig leden. Het repeteert op maandagavond in De Fonteinkerk. Het repertoire reikt van geestelijke muziek en volksliederen tot middeleeuwse koormuziek, opera en musical. Belangstellenden kunnen eens komen luisteren of meezingen.
!Buurtfoto ontbreekt
Een plek voor geloof
Koninkrijkszaal
Aan De Dracht 25 staat de Koninkrijkszaal van Jehovah’s Getuigen. De geloofsgemeenschap houdt er bijeenkomsten en biedt bezoekers gelegenheid om meer te leren over de Bijbel. We beschrijven de plek hier neutraal als onderdeel van het religieuze en maatschappelijke leven in De Swetten.
!Buurtfoto ontbreekt
Een herkenbaar gebouw
OBS De Swetten
Aan de Kuiperssingel staat het schoolgebouw van OBS De Swetten. De markante architectuur maakt de school tot een herkenbaar onderdeel van de wijk. Een school is bovendien meer dan een gebouw: het is voor veel bewoners een plek die herinneringen aan hun jeugd en aan het dagelijks leven in de buurt oproept.
!Buurtfoto ontbreekt
Een open gemeenschap
Evangelische gemeente Open Thuis
Open Thuis is gevestigd aan de Brouwerssingel. De gemeente ontstond in 2007 uit een samenvoeging van twee Drachtster geloofsgemeenschappen. De kerk omschrijft zichzelf als een thuis van genade en zet zich in om die boodschap met anderen te delen.
!Buurtfoto ontbreekt
Techniek in het straatbeeld
De hightech zonnebloem
Bij het bedrijfspand van Friesland Lease aan De Lange West staat een installatie die op een zonnebloem lijkt. Twaalf zonnepanelen draaien mee met de zon. Het kunstwerkachtige object laat zien hoe duurzame techniek ook een opvallend element in de openbare ruimte kan zijn.
!Buurtfoto ontbreekt
Kunst om de hoek
Galerie Kawoosh
Aan de Stationsweg is Galerie Kawoosh verbonden aan de Irakese kunstenaar Sattar Kawoosh. Zijn schilderijen en illustraties brengen kleur, vorm en invloeden uit verschillende culturen samen. De galerie voegt zo een eigen kunststem toe aan het culturele aanbod van Drachten.
Mozaïek uit 1962
De Zeemeermin
Op de zijmuur van een appartementenblok aan De Lange West zit een mozaïek van kunstenaar Wim Gerritsma. Hij maakte het in 1962 in opdracht van architect Groenewoud, die zelf in het gebouw woonde. Het werk is een voorbeeld van kunst die bij de bouw van woningen een plek kreeg in het dagelijks straatbeeld.
Kunst aan het water
Onverwoestbaar
In de vijver bij De Brekken staat een betonnen sculptuur van Tseard Visser uit 1965. De titel, Onverwoestbaar, geeft het werk een krachtige aanwezigheid aan het water. Wie langs de vijver loopt, kan het beeld van verschillende kanten bekijken.
!Buurtfoto ontbreekt
Zorg voor dieren
Een gedicht bij de dierenambulance
Bij de Dierenambulance Zuid-Oost Friesland hangt een gedicht van Andries de Jong aan de gevel. Het werk brengt een ode aan de zorg voor dieren en aan de mensen die zich inzetten om dieren in nood te helpen.
!Buurtfoto ontbreekt
Een klein raadsel
‘Was getekend…’
Op een woningblok aan De Tijen staat een handtekening in het metselwerk. De naam lijkt op ‘J v/d Schans’, maar wie de maker is en waarom de handtekening daar staat, is nog niet duidelijk. Herken je de naam of weet je het verhaal? Deel het met ons via de contactpagina.
!Buurtfoto ontbreekt
Kunst in de stad
Philips-muurschildering
Ter gelegenheid van 75 jaar Philips in Drachten verscheen begin 2026 aan de Markt een grote muurschildering van de Drachtster kunstenaars Marcus Wedman en Teunis Spits, in opdracht van de gemeente. Het werk verbindt de lange industriële geschiedenis met het hedendaagse straatbeeld van Drachten.
!Buurtfoto ontbreekt
Water en dagelijks leven
De Ee, de Rien en het groen
Waterlopen, boomrijen en kleine groene speelplekken geven De Swetten lucht en karakter. Ze verbinden straten en buurten en maken ruimte om buiten te wandelen, spelen en elkaar tegen te komen.
De wijk blijft veranderen
Een nieuw hart voor De Swetten
In de huidige gemeentelijke plannen komt er aan De Tijen een nieuw multifunctioneel centrum: MFC ’t Swin. Scholen, kinderopvang, welzijn en sport komen daar samen. De gemeente noemt 2028 als beoogd jaar voor de oplevering. Daarnaast zijn er plannen voor ongeveer 150 nieuwe woningen, verspreid over meerdere locaties en fases. Bewoners denken mee over hoe die groei samengaat met groen, speelruimte en routes door de wijk.
Volg de plannen bij de gemeenteDe wijk van nu
Ontdek wat er vandaag speelt
De Swetten wordt gevormd door de mensen die hier wonen en meedoen. Bekijk de organisaties, gebedshuizen en het nieuws uit de buurt.
Bronnen en verder lezen
De teksten zijn voor DeSwetten.frl herschreven op basis van openbare wijk-, cultuur- en erfgoedinformatie. De foto’s staan op onze eigen server; makers en licenties staan bij de afbeeldingen. Gegevens over organisaties en activiteiten kunnen veranderen.